Türk çelik sektörü maliyet baskısı, ticaret duvarları ve yeşil dönüşüm üçgeninde yol arıyor

Hasan Akbulut'a göre enerji maliyetleri, korumacılık ve SKDM baskısı altındaki Türk çelik sektörü, EAF altyapısı ve coğrafi avantajıyla dönüşümü fırsata çevirmeye çalışıyor.

Haber Merkezi

Yayınlanma 25 Mart 2026, 01:56 2 dk okuma

Kısaca

Türk çelik sektörü aynı anda yükselen enerji maliyetleri, korumacılık ve SKDM ile ETS kaynaklı yeşil dönüşüm zorunluluğuyla karşı karşıya.
Rekabet koşulları ton başına maliyetin yanı sıra karbon yoğunluğu, tedarik zinciri güvenliği ve politik risk yönetimi tarafından da belirleniyor.
EAF ağırlıklı üretim, geri dönüşüm ve hurda kullanım altyapısı sektöre düşük karbonlu dönüşümde avantaj sağlarken, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika'ya yakınlık da lojistik fırsat sunuyor.

Türk çelik sektörü, eş zamanlı ilerleyen üç cephede birden baskı altında. Enerji fiyatlarındaki yükseliş üretim maliyetlerini yukarı çekerken, AB'den ABD'ye uzanan korumacılık dalgası ihracat kanallarını daraltıyor. Üstüne bir de Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) gibi araçların dayattığı yeşil dönüşüm zorunluluğu ekleniyor.

Hasan Akbulut'un sektör değerlendirmesine göre bu tablo, Türk çelik endüstrisini “çoklu kırılma çağında” yeni bir denklemle karşı karşıya bırakıyor. Artık rekabet yalnızca ton başına maliyetle değil; karbon yoğunluğu, tedarik zinciri güvenliği ve politik risk yönetimiyle şekilleniyor.

Enerji ve hammadde kıskacı üreticiyi zorluyor

Elektrik ve doğal gaz fiyatları, elektrik ark ocağı (EAF) ağırlıklı Türk çelik üretiminin en hassas noktası olmaya devam ediyor. ABD–İsrail ile İran arasındaki jeopolitik gerilim, enerji piyasalarında yeni bir oynaklık dalgası riski taşıyor. Fiyatların tırmanması halinde Türk üreticilerin maliyet avantajı daha da aşınacak.

Hammadde tarafında tablo farklı değil. Hurda, demir cevheri ve kömür fiyatlarındaki dalgalanmalar maliyet yapısını kırılgan kılıyor. Türkiye'nin hurda ithalatına yüksek bağımlılığı, küresel fiyat hareketlerinin doğrudan kâr marjlarına yansıması anlamına geliyor.

Korumacılık yeni normal haline geldi

Anti-damping vergileri, ithalat kotaları ve ek gümrük tarifeleri artık istisnai değil — küresel çelik ticaretinin kalıcı unsurları. AB safeguard önlemlerini sürdürüyor; ABD çelik ürünlerinde ek vergiyi yüzde 50'ye çıkardı. İngiltere ve diğer pazarlarda da benzer eğilimler güçleniyor.

Türk çelik ihracatçıları için bu durum, geleneksel pazarlardaki payın erimesi demek. Yeni pazar arayışı ve ticaret diplomasisinin güçlendirilmesi, sektörün önündeki acil gündem maddeleri arasında öne çıkıyor.

Sektörde haftanın özetini ve yaklaşan fuarların takvimini e-postanıza gönderiyoruz.

Aboneliğinizi tamamlamak için göndereceğimiz e-postadaki onay bağlantısına tıklayın.

Yeşil dönüşüm: tercih değil zorunluluk

SKDM'nin devreye girmesiyle birlikte AB'ye çelik ihraç eden üreticiler, karbon maliyetini doğrudan hissedecek. ETS kapsamındaki düzenlemeler de düşük karbonlu üretime geçişi hızlandırmayı hedefliyor. Yeşil çelik artık bir pazarlama argümanı değil, pazar erişiminin ön koşulu.

Ancak Türk çelik sektörünün bu alanda avantajları yok değil. EAF bazlı üretim yapısı, yüksek fırın ağırlıklı rakiplere kıyasla zaten daha düşük bir karbon ayak izi sunuyor. Geri dönüşüm ve hurda kullanımındaki güçlü altyapı, yeşil dönüşüm yolunda bir adım önde başlamayı sağlıyor.

Fırsatlar risk kadar gerçek

Sektörün esnek üretim kabiliyeti, stratejik coğrafi konumu ve lojistik avantajları tablonun diğer yüzünü oluşturuyor. Avrupa, Orta Doğu ve Afrika pazarlarına yakınlık; hızlı teslim süreleri ve ürün çeşitliliği, Türk çelikçilerin elindeki güçlü kartlar.

Önümüzdeki dönemde enerji arz güvenliğinin sağlanması, yeşil dönüşüm yatırımlarının hızlandırılması, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi ve ticaret diplomasisinin etkinleştirilmesi sektörün kaderini belirleyecek başlıklar. Krizler aynı zamanda yeniden konumlanma fırsatı taşıyor — Türk çelik endüstrisinin bu zorlu dönemi nasıl yöneteceği, yalnızca sektörün değil Türkiye sanayisinin geleceğini de şekillendirecek.

Sıkça Sorulan Sorular

Hasan Akbulut Türk çelik sektörünün karşı karşıya olduğu üç temel baskıyı nasıl tanımlıyor?

Hasan Akbulut'a göre Türk çelik sektörü eş zamanlı üç cephede baskı altında: enerji fiyatlarındaki yükselisin yarattığı üretim maliyeti baskısı, AB'den ABD'ye uzanan korumacılık dalgasının daralttığı ihracat kanalları ve CBAM/ETS'nin dayattığı yeşil dönüşüm zorunluluğu.

Türk çelik üreticilerinin enerji ve hammadde kıskacı neden bu kadar kritik?

EAF ağırlıklı Türk çelik üretimi, elektrik ve doğalgaz fiyatlarına son derece duyarlı. Jeopolitik gerilimler enerji piyasasında oynaklık riski taşırken, hurda ithalatına yüksek bağımlılık küresel hammadde fiyat hareketlerinin doğrudan kar marjlarına yansımasına neden olmaktadır.

AB ve ABD'deki korumacılık adımları Türk çelik ihracatını nasıl etkiliyor?

AB safeguard önlemlerini sürdürürken ABD çelik ürünlerinde ek vergiyi yüzde 50'ye çıkardı. Bu durum Türk çelik ihracatçıları için geleneksel pazar payının erimesi anlamına geliyor ve yeni pazar arayışı ile ticaret diplomasisini acil gündem maddeleri haline getiriyor.

Yeşil çelik Türk üreticiler için neden artık bir zorunluluk?

CBAM'in devreye girmesiyle AB'ye çelik ihracçılar karbon maliyetini doğrudan hıssedecek. Yeşil çelik artık bir pazarlama argümanı değil, pazar erişiminin ön koşulu. Bununla birlikte EAF bazlı yapısı sayesinde Türkiye, yüksek fırın ağırlıklı rakiplerine kıyasla zaten daha düşük bir karbon ayak iziyle başlamaktadır.

Türk çelik sektörünün bu ortamda öne çıkan avantajları nelerdir?

Avrupa, Orta Doğu ve Afrika pazarlarına coğrafi yakınlık, hızlı teslimat süreleri, ürün çeşitliliği ve EAF bazlı geri dönüşüm altyapısı, Türk çelik üreticilerinin elindeki güçlü kartlar. Bu avantajlar, tedarik zincirlerinin yeniden biçimlendiği bu dönemde stratejik değer taşımaktadır.