Hasan Akbulut: AB yeşil çelik kuralında 2027 takvimi gerçek bir milat

Hasan Akbulut, AB'nin yeni ESPR taslağını değerlendirdi: "EAF üreticisi olmak yetmeyecek, Türk üreticileri 2027 takvimine yetişmeli."

Haber Merkezi

Yayınlanma 16 Mayıs 2026, 23:21 3 dk okuma

Kısaca

Hasan Akbulut, ESPR kapsamında belirlenecek düşük karbonlu çelik standartlarının Türk üreticileri için 2027'yi kritik bir dönüm noktası haline getirdiğini söyledi.
Akbulut, hurda bazlı EAF üretiminin otomatik olarak en üst performans sınıfında değerlendirilmemesi ve Class A'nın sıfıra yakın emisyonlu, yeşil hidrojen ile yenilenebilir enerji kullanan tesislere ayrılması gerektiğini savundu.
Ortak bildiri, ürün karbon ayak izi ile geri dönüşüm içeriğini birlikte değerlendiren ve hurda bazlı, hidrojen bazlı ve yenilenebilir enerji kullanan üretim rotalarını eşit biçimde ele alan bir model öneriyor.
Avrupa'da ilk büyük ölçekli DRI tesislerinin 2027'de devreye girmesi beklenirken Akbulut, Türkiye'de kısa vadede büyük ölçekli DRI aksiyonu görünmediğini ve mevcut temponun hedefler için yeterli olmadığını belirtti.

Hasan Akbulut, Avrupa Birliği'nin Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Tüzüğü (ESPR) çerçevesinde belirleyeceği düşük karbonlu çelik standartlarını değerlendirdi ve Türk üreticileri için 2027 takviminin “gerçek bir milat” olduğunu söyledi. Akbulut, 12 Mayıs 2026'da LESS AISBL öncülüğünde sektör ile sivil toplum koalisyonu tarafından yayımlanan ortak bildirinin, mevcut JRC taslağının yatırımcıyı teşvik etmek için yeterli olmadığını ortaya koyduğunu belirtti.

Akbulut'a göre bildirinin Türk çelik sektörü ve küresel oyuncular için üç kritik mesajı var. İlki, hurda bazlı elektrik ark ocağı (EAF) üretimini neredeyse otomatik olarak en üst performans sınıfına taşıyan mevcut JRC yaklaşımının değişmesi gerektiği yönünde. “Class A, yani en üst sınıf, gerçekten sıfıra yakın emisyon yapan, yeşil hidrojen ve yenilenebilir enerji kullanan tesisler için saklı kalmalı” diyen Akbulut, sadece EAF üreticisi olmanın bundan sonra Avrupa pazarında üst sıradaki yeri korumayacağını vurguladı.

Kayan ölçek olmadan teknoloji tarafsız yapı kurulmuyor

Akbulut'un öne çıkardığı ikinci başlık, “kayan ölçek” (sliding scale) yaklaşımı. Bildiri, yalnızca ürün karbon ayak izine bakmanın hurda arzındaki yapısal kısıtları görmezden geldiğini savunuyor; bunun yerine hurda bazlı üretim ile DRI-EAF gibi hibrit rotaları adil biçimde ödüllendiren bir model öneriyor. Akbulut, “Bu ayrım küçük bir ayrıntı gibi görünüyor ama yatırım kararları açısından oldukça büyük önem taşıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Bildiriye göre adil çözüm, CO₂e yoğunluğu ile geri dönüşüm içeriğini birlikte değerlendiren bir yapı: Hurda bazlı, hidrojen bazlı ve yenilenebilir enerjiyle çalışan tüm üretim güzergâhlarını eşit biçimde ödüllendiren bir sistem. İmzacılara göre bu yaklaşım IEA ve G7'nin küresel ticaret çerçeveleriyle de uyumlu.

2027 takvimi Türk üreticileri için neden bağlayıcı

Akbulut'un üçüncü vurgusu doğrudan 2027 yılına ait. Avrupa'da ilk büyük ölçekli DRI (doğrudan indirgenmiş demir) tesislerinin bu tarihte devreye girmesi bekleniyor. “Regülasyonlar hâlâ netleşmemiş olursa, üstüne bir de LESS ve Responsible Steel gibi mevcut sistemlerin yanına yeni bürokratik katmanlar eklenmişse, yeşil çelik pazarının ivme kaybedeceği ön görülüyor ve bu durum endişe oluşturuyor” diyen Akbulut, gecikmenin Avrupa öncü pazarının temellerini sarsabileceğini söyledi.

Sektörde haftanın özetini ve yaklaşan fuarların takvimini e-postanıza gönderiyoruz.

Aboneliğinizi tamamlamak için göndereceğimiz e-postadaki onay bağlantısına tıklayın.

Türkiye'nin AB'nin en büyük çelik tedarikçilerinden biri olduğunu hatırlatan Akbulut, Avrupa pazarını kaybetmemek için Türk üreticilerin “kademeli ve yatırımcıyı koruyan” modele uyum sağlaması gerektiğini ifade etti. DRI tarafında kısa vadede Türkiye'de büyük ölçekli bir aksiyon görünmediğini söyleyen Akbulut, yenilenebilir enerji entegrasyonunun daha ulaşılabilir bir yol olduğunu, ancak 2027 hedefleri için mevcut tempo yeterli olmadığını ekledi.

"Standartlar belirlenirken masada olmak şart"

Akbulut, ESPR Delege Tüzüğü'nün son halinin Türk çelik sektörünün önümüzdeki on yıldaki rekabet konumunu doğrudan belirleyeceğini vurguladı. “Yeşil çelik tanımı kâğıt üzerinde teknik görünüyor ama sonuçta Türk çelik sektörünün rekabet gücünü doğrudan etkileyeceğini de unutmamamız gerekiyor” diyerek standartlar belirlenirken Türk üreticilerinin masada olmasının kritik olduğunu söyledi.

Bildiri, LESS AISBL Genel Sekreteri Dr. Carmen Ostwald'ın imzasıyla yayımlandı. Koalisyon, Avrupa Komisyonu ve JRC ile birlikte çerçeveyi geliştirmeye ve bir pilot projeye katkı vermeye hazır olduklarını da ifade etti. Komisyon'un nihai metni 2027'den önce yayımlaması, hem AB içi üreticiler hem de Türkiye gibi büyük tedarikçi ülkeler için belirleyici olacak.

Kaynaklar

LESS AISBL — Public Statement: A Credible and Operable Framework for Low-Carbon Steel in the ESPR Delegated Act (Brussels, 12 May 2026)

Sıkça Sorulan Sorular

Hasan Akbulut'un AB yeşil çelik bildirisinden çıkardığı ana mesajlar neler?

Hasan Akbulut, 12 Mayıs 2026'daki LESS koalisyonu bildirisinden üç başlığı öne çıkardı: Sadece EAF üreticisi olmak Avrupa'da artık üst sınıf garantisi sağlamayacak, kayan ölçek modeli teknoloji tarafsızlığı için zorunlu ve 2027 ilk büyük ölçekli DRI tesisleri açısından bağlayıcı bir milat. Türk üreticilerin bu üç başlığı yatırım planlamasında dikkate alması gerekiyor.

Mevcut AB taslağı neden EAF üreticilerini avantajlı gösteriyor?

JRC'nin önerisinde hurda bazlı EAF üretimi neredeyse otomatik olarak en üst performans sınıfına yerleşiyor. Bu yapı yüzde 100 yenilenebilir elektrikle çalışan tesislere ek bir teşvik sunmuyor; aynı zamanda doğalgazlı DRI-EAF güzergâhını en iyi BF-BOF üretimle aynı sınıfa koyuyor. Bildiri, bu durumun gerçek dekarbonizasyon yatırımını ödüllendirmediğini savunuyor.

Kayan ölçek (sliding scale) yaklaşımı nasıl işliyor?

Kayan ölçek, çelik üretimini yalnızca karbon ayak izine göre değil, CO₂e yoğunluğu ile geri dönüşüm içeriğini birlikte değerlendiren teknoloji tarafsız bir model. Hurda bazlı, hidrojen bazlı ve yenilenebilir enerjiyle çalışan tüm güzergâhları eşit biçimde ödüllendirmesi öngörülüyor. IEA ve G7 önerileriyle uyumlu olduğu için küresel ticaret çerçevelerine de tutarlı bağlanabiliyor.

Türkiye'nin DRI ve yenilenebilir enerjide kısa vadeli konumu nedir?

Akbulut'a göre kısa vadede Türkiye'de büyük ölçekli DRI yatırımı için yeterli zemin görünmüyor. Yenilenebilir enerji entegrasyonu daha ulaşılabilir bir yol olarak öne çıkıyor; ancak 2027 takvimi dikkate alındığında mevcut tempo yeterli değil. Türk üreticileri AB pazar payını korumak için kademeli ve yatırımcıyı koruyan bir modele hızla uyum sağlamalı.

Türk çelik sektörünün ESPR sürecinde stratejik önceliği ne olmalı?

Akbulut'un değerlendirmesine göre Türk üreticilerin önceliği, standartlar belirlenirken masada olmak. Yeşil çelik tanımı Türkiye'nin Avrupa'daki rekabet gücünü doğrudan etkileyecek. Kademeli ve yatırımcıyı koruyan bir kayan ölçek modeli, hidrojen ve DRI yatırımlarına geçişte zaman kazandırabilir; pasif konum Avrupa pazar payını riske atar.